در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب(به صورت کاملا تصادفی و به صورت نمونه) با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود-این مطالب صرفا برای دمو می باشد

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

اصولاً قائم مقام تجارتی کسی است که به نیابت از تاجر در اداره امور تجارتخانه یا یکی از شعب آن اقدام می کند. این رابطه حقوقی وقتی که در معنای محدود خود که البته به ذهن نزدیک تر است در نظر گرفته شود هیچ ارتباطی با جوینت ونچر ندارد. چرا که قائم مقام تجارتی معمولاً یک شخص حقیقی است وغالباً از کارمندان تجارتخانه است که امور تجارت خانه را اداره می کند.
اما اگر عبارت قائم مقام تجارتی و سایر نمایندگان تجاری را در معنای وسیع آن در نظر بگیریم چه بسا انواع روابط نمایندگی را که شاید بین دو شرکت (شخص حقوقی) برقرار شود در بر گیرد. در این صورت شاید بتوان نمایندگی تجاری را نوعی جوینت ونچر در معنای وسیع(عام) آن تلقی کرد.21
اما به محض اینکه جوینت ونچر را در معنای خاص آن در نظر بگیریم تفاوت آن با نهاد نمایندگی تجاری آشکار می گردد: نماینده تجاری در واقع فعالیتی جدای از فعالیت تاجر اصلی انجام می دهد فلذا مشارکت در مدیریت صورت نمی گیرد و به علاوه در اکثر موارد مشارکت در سود و زیان (ریسک) نیز وجود ندارد. بنابراین می توان گفت نمایندگی تجاری مفهومی است متفاوت با جوینت ونچر .
ی- شرکتهای تجارتی :
شرکتهای تجاری ساده ترین و آشناترین ابزارها برای انجام تجارت مشترکند. همین امر باعث شده برخی به اشتباه گمان کنند جوینت ونچر نیز نوعی شرکت تجارتی است که در حقوق خارجی به رسمیت شناخته شده و یا تصور کنند به محض اینکه طرفین جوینت ونچر دست به تاسیس شرکت تجارتی زدند تنها قواعد راجع به شرکتهاست که بر جوینت ونچر حاکم می شود و با مطالعه مقررات حقوق شرکتها می توان به تحلیل کاملی از روابط حقوقی حاکم بر جوینت ونچر رسید.
اما این تصورات کاملاً‌ غلطند. اولاً همانطور که گفته شد جوینت ونچر نه یک نوع شرکت تجاری است و نه یک نهاد حقوقی در کنار شرکتهای تجاری بلکه جوینت ونچر ممکن است خود را در قالب یک یا چند شرکت تجاری سازماندهی کند. بعلاوه قواعد حقوق شرکتها تنها بخشی از آن چیزی است که برای درک حقوق حاکم بر جوینت ونچرها باید مطالعه شود و قواعد حقوقی متفاوت دیگر بعلاوه مسائل قرارداد بیشماری که ممکن است بین طرفین وجود داشته باشد نیز باید مورد مطالعه قرار گیرد.
لذا باید توجه نمود جوینت ونچر چیزی فراتر از یک شرکت تجاری صرف است. چه بسا طرفین جوینت ونچر بخواهند با تشکیل یک (یا چند) شرکت تجاری فعالیت مورد نظر خود را انجام دهند اما در این صورت نیز شرکت تجارتی تنها ابزاری است در دست طرفین برای تحقق اهداف جوینت ونچر.
بعلاوه اگر چه شرکت همیشه با موضوعی مشخص تشکیل می شوند اما همیشه برای انجام یک فعالیت بخصوص تشکیل نمی گردند بعلاوه در بسیاری از موارد سهامداران یک شرکت نقشی کاملاً منفعل بازی می کنند و در اداره امور آن دخالتی نمی کنند و این امر شرکت تجارتی را از جوینت ونچر متمایز می کند.
در واقع شرکتهای تجارتی ابزارهایی هستند که ممکن است برای سازماندهی جوینت ونچرهای مورد استفاده قرار گیرند.
مبحث دوم- بررسی تاریخی و تطبیقی
بند اول- بررسی تاریخی
برخلاف تصور رایج، اصطلاح جوینت ونچر از حقوق انگلستان22 ریشه نگرفته است؛ وقتی که صحبت از همکاریهای تجارتی باشد، حقوق انگلستان بیش از هر چیز به دو نهاد شرکت23 و مشارکت24 توجه دارد که به طور سنتی در حقوق این کشور وجود داشته اند25 اما هیچ یک از این دو نهاد را نمی توان به عنوان ریشه جوینت ونچرهای امروزی در نظر گرفت.26
درواقع اصطلاح جوینت ونچر ابتدا در حقوق اسکاتلند به کار گرفته شده است27. در حقوق سنتی اسکاتلند اصطلاح جوینت ونچر عبارت است از «یک مشارکت محدود که به یک معامله خاص یا یک سفر یا فعالیت تجاری مشخص اختصاص یافته و در آن شرکاء اعم از اینکه افراد معلوم یا نامعلوم باشند، از یک موسسه مستقل استفاده نمی‌نمایند و فعالیت را تحت اسم خاصی انجام نمی دهند و مسئولیتی ورای محدوده فعالیت خود ایجاد نمی نمایند.»28 البته نویسنده تعریف فوق تاکید می کند که منظور از مشارکت محدود، محدودیت در مدت یا محدودیت در موضوع فعالیت است و نه الزاماً محدودیت در میزان ریسک و مسئولیت29.
این تعریف مبتنی است بر سه عنصر اصلی:
-همکار تجاری،
-محدود بودن فعالیت از لحاظ موضوع یا مدت،
-عدم تشکیل شخص حقوقی مستقل (که وجه ممیز جوینت ونچر از شرکت تجارتی است) و عدم استفاده از نام بخصوص (که جوینت ونچر را از Partnership متمایز می نماید).
این تعریف اگر چه نسبتاً قدیمی است و با مفهوم جوینت ونچر که در حقوق تجارت بین الملل امروز مورد استفاده قرار می گیرد، تفاوت عمده دارد؛ اما هنوز هم در برخی از تالیفات معاصر که بر محدود بودن مدت یا حیطه فعالیت جوینت ونچر تاکید می کنند، آثاری از آن را می توان یافت.30
به هر حال اصطلاح جوینت ونچر از حقوق اسکاتلند به زبان حقوقی امریکا وارد شد. در اواخر قرن هیجدهم میلادی، سیزده ایالت شمال آمریکا، کامن لا را بعنوان حقوق رسمی خود پذیرفتند. در این زمان تنها اشکال فعالیت تجاری عبارت بود از فعالیت انفرادی31 و مشارکت32 و شرکت تجارتی بعنوان یک نهاد حقوقی چندان مورد توجه و کاربرد نبود چرا که در حقوق کامن لای انگلیس تشکیل شرکت دارای شخصیت حقوقی مستقل تنها از طریق فرمان مخصوص پادشاه امکان داشت.33
به این ترتیب وقتی که آمریکایی ها برای اولین بار در خلال روند گسترش شهرسازی و ساختمان سازی در فیلادلفیا اقدام به تشکیل جوینت ونچرها نمودند، به دلیل نفوذ کامن لا شکل حقوقی مشارکت محدود34 بعنوان قالب حقوقی این جوینت ونچرها رایج شد.35
اما پس از استقلال ایالات متحده امریکا و گسترش روابط بازرگانی با فرانسه اشکال مختلف شرکتهای تجاری نیز در حقوق امریکا شناخته شد که به خصوص به دلیل اینکه امکان مشارکت افراد را به نحو ناشناس فراهم می آورد (از طریق سهام بی نام) با اشکال شناخته شده در حقوق انگلستان متفاوت بود و به این ترتیب ایالت نیویورک در سال 1811 با تصویب قانون General Act of Incorporation و سایر ایالت حدود سی سال پس از آن به پیروی از حقوق فرانسه و با تائید این واقعیت که تشکیل شخصیت حقوقی نباید الزاماً با هدف سیاسی صورت گیرد، امکان ثبت آزادانه شرکتهای تجارتی را به رسمیت شناختند36.
به این ترتیب حقوق شرکتهای فرانسه تاثیر قابل توجهی بر این جوینت ونچرهای امریکایی گذاشت به نحوی که به عقیده برخی مولفین، امریکایی ها با استفاده از تجربه فرانسوی ها و وام گرفتن اصطلاح از اسکاتلندی ها سازمان تجاری خاص خود را که Joint Venture یا Adventure Joint نام داشت بنا نهادند.37
امروزه در امریکا لغت venture بعنوان معادل لغت موسسه (Enterprise) با تاکید بیشتر بر مفهوم ریسک به کار می روند.38
با این حال و علیرغم استفاده گسترده از این اصطلاح، در حقوق و رویه قضایی امریکا همچنان یک تعریف مشخص و قابل استناد از جوینت ونچر مشاهده نمی شود و در بسیاری از موارد رویه قضایی از شناسایی جوینت ونچر به عنوان یک نهاد خاص امتناع می کند و جوینت ونچرها را بعنوان مشارکت، قراردادهای مالی و … می شناسد39 و به هر حال تعریف مشخصی در رویه قضایی امریکا ارائه نشده است.
اصولاً قضات کامن لا به جای تطبیق موارد با تعاریف؛ سعی می کنند موارد جدید را با موارد مشابه و شناخته شده در رویه قضایی مطابقت دهند تا اگر همه عوامل تشابه جمع بود حکم مورد سابق را به مورد جدید هم سرایت دهند. بنابراین اصولاً قضات و حقوقدانان کامن لا به جای اینکه در پی بدست دادن تعریف مفاهیم حقوقی باشند به دنبال تشخیص مجموعه ای از مشخصه ها هستند تا بتوانند یک مفهوم حقوقی را باز بشناسند و چون در مورد جوینت ونچرها هیچ شکل و قالب حقوقی مشخص و ثابتی وجود ندارد، اصولاً به جای توجه به جوینت ونچر بعنوان یک واقعیت حقوقی، توجهات به اعمال و اظهارات طرفین جوینت ونچر معطوف می شود تا از این طریق تطابق مخلوق طرفین را با جوینت ونچر تطبیق دهند.40.
با این حال بسیاری از حقوقدانان امریکایی در طول حقوق امریکا سعی نموده اند تعریفی از جوینت ونچر ارائه نمایند. تنوع این تعاریف به قدری است که تنها با قاطعیت می توان گفت هیچ اتفاق نظری در مورد تعریف جوینت ونچر وجود ندارد. درحالی که برخی از حقوقدانان امریکایی آن را نوعی همکاری انتفاعی بین دو یا چند شخص بدون تشکیل مشارکت یا شرکت تجاری تعریف کرده اند41؛ برخی دیگر جوینت ونچر را به عنوان همکاری دو یا چند نفر برای اداره یک موسسه تجاری قلمداد کرده اند42 و برخی دیگر نیز جوینت ونچر را اصلاً یک شخصیت حقوقی که با هدف انتفاع مشترک یک فعالیت خاص را انجام می دهد تعریف نموده اند.43

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

به این ترتیب به نظر می رسد ارایه یک تعریف مورد اتفاق از جوینت ونچر در حقوق امریکا هرگز اتفاق نیفتاده است اما با این حال تجار و بازرگانان امریکایی کماکان برای توصیف روابط تجاری خود از این اصطلاح استفاده می نمودند. با گسترش مبادلات تجاری و سرمایه گذاری های بین المللی شرکتهای امریکایی ؛ اصطلاح جوینت ونچر از طریق شرکتهای نفتی و معدنی امریکایی که به سرمایه گذاری در نقاط مختلف جهان دست می زدند به همه نقاط جهان گسترش یافت. جوینت ونچرها ابتدا برای همکاری بین شرکتهای امریکایی در نقاط مختلف بکار گرفته شدند و سپس برای همکاری بین شرکتهای امریکایی و شرکای محلی نیز بکار رفتند و در نهایت در همه جهان مورد استفاده قرار گرفتند44. واز این طریق در حقوق کشورها و بخصوص در حقوق تجارت بین الملل رایج شدند.45
بند دوم- بررسی تطبیقی
اگر چه با رواج اصطلاح جوینت ونچر درحقوق تجارت بین الملل این اصطلاح به زبان حقوقی اکثر ممالک راه یافته است، در اغلب کشورها هیچ تعریف حقوقی برای جوینت ونچر وجود ندارد و یا هیچ قانونی مثلا تحت عنوان قانون جوینت ونچر موجود نیست. در مقابل جوینت ونچرها معمولاً در هر کشور خود را در قالبهای حقوقی گوناگونی که در حقوق آن کشور به رسمیت شناخته شده، سازماندهی می کنند. بنابراین برای درک نظام حقوقی حاکم بر جوینت ونچرها در حقوق ملی یک کشور باید ابتدا بررسی نمود جوینت ونچرهای بین المللی تحت کدام قالبهای حقوقی شناخته شده امکان سازماندهی دارند و بعد قواعد حقوقی حاکم بر این قالبها را بررسی کرد46.
لازم به توضیح است مواردی که در این قسمت بررسی شده تنها جنبه نمونه دارد لیکن بررسی تطبیقی بعنوان یک روش در تمام قسمتهای این تحقیق مورد استفاده قرار گرفته و محدود به صفحات ذیل نیست.
الف- انگلستان
در انگلستان هیچ شکل حقوقی خاصی برای تشکیل جوینت ونچرها در نظر گرفته نشده بلکه جوینت ونچرها ممکن است در قالب یکی از شکل های ذیل تشکیل شوند:
– جوینت ونچرهای قراردادی (به غیر از مشارکتها)
– جوینت ونچرهای مشارکتی47
– جوینت ونچرهای مشارکت محدود48
– شرکتهای جوینت ونچر49
در جوینت ونچرهای قراردادی، طرفین به وسیله یک یا چند قرارداد روش انجام فعالیت و دستیابی به اهداف تجاری مشترک را مشخص می کنند بدون اینکه این فعالیت را از طریق یک موسسه به انجام برسانند. با توجه به اینکه جوینت ونچرهای قراردادی نیز مانند مشارکتها تنها براساس حقوق قراردادها تشکیل می شوند این احتمال وجود دارد که در صورت جمع برخی شرایط یک جوینت ونچر قراردادی توسط دادگاهها به عنوان یک مشارکت50 شناخته شود.51
مهمترین مزایای این شکل از جوینت ونچر عبارتند از سادگی تشکیل و اداره، عدم وجود مسئولیت تضامنی، سادگی تشریفات خاتمه، مزایای مالیاتی و محرمانه بودن در حالی که محدودیت زمینه استفاده از این نوع جوینت ونچر و احتمال تلقی شدن آن به عنوان یک مشارکت از معایب آن به شمار می روند52.
در مقابل جوینت ونچرهای قراردادی، یک مشارکت53 از طریق تاسیس یک بنگاه اقتصادی مستقل که فاقد شخصیت حقوقی است فعالیت می نماید.
مهمترین مزایای مشارکت عبارتند از سادگی تشکیل واداره آنها، سادگی تشریفات خاتمه، محرمانه بودن، مزایای مالیاتی، سهولت در ایجاد تغییرات ساختاری و مزایای مالیاتی برای شریک خارجی، در مقابل معایب مشارکت عبارتند از مسئولیت تضامنی شرکا، توانایی هر شریک برای ایجاد مسئولیت در مقابل اشخاص ثالث، ضعف در استفاده از وام و اعتبار بانکی براساس قوانین بانکی انگلستان، امکان انحلال مشارکت به طور خودکار یا به دستور دادگاه در برخی شرایط خاص و محدودیت در انتقال سهم الشرکه به اشخاص ثالث.
نوع خاصی از مشارکت که به مشارکت محدود54 موسوم است نیز ممکن است بعنوان قالب جوینت ونچر مورد استفاده قرار گیرد. در این ساختار برخی از شرکا مسئولیت نامحدود و تضامنی دارند و مسئولیت برخی دیگر محدود به میزان آورده ایشان است. این ساختار در عمل کمتر مورد استفاده قرار گرفته است.
اما در انگلستان رایج ترین ساختار برای جوینت ونچرها شرکتهای جوینت ونچر می باشند.
مهمترین مزایای استفاده از قالب شرکت برای تشکیل جوینت ونچر عبارتند از محدودیت میزان مسئولیت، وجود شخصیت حقوقی مستقل، قابلیت گسترش از طریق تاسیس شرکتهای فرعی، امکان انتقال سهام یا سهم الشرکه به اشخاص ثالث، شانص بیشتر برای جلب وام واعتبار بانکی . در مقابل معایب استفاده از شرکت عبارتند از: تشریفات پیچیده برای تشکیل شرکت، وجود مقررات خاص در مورد اداره شرکت وعدم انعطاف این قوانین، تشریفات پیچده برای خاتمه وتسویه ، لزوم آشکار نمودن روابط درونی نزد مقامات صلاحیت دار و مسئولیت مالیاتی بیشتر55 .
ب- چین:
چین از معدود کشورهایی است که در حقوق خود مقررات ویژه ای برای جوینت ونچرها وضع نموده است. این وضعیت استثنایی دارای دلایل تاریخی است: در واقع به دلیل حکومت سیستم کمونیستی درچین برای مدتها قالب حقوقی خاصی برای فعالیت تجاری بخش خصوصی وجود نداشته است. به همین دلیل با روند آزاد سازی اقتصاد و جذب سرمایه گذاری خارجی، لازم بود تا نسبت به تعریف یک قالب حقوقی برای انجام سرمایه گذاری های خارجی اقدام شود و به همین منظور قانون جوینت ونچرها در سال 1979 در چین به تصویب رسید و جوینت ونچر را به عنوان یک قالب حقوقی برای انجام فعالیت های تجاری و سرمایه گذاری به رسمیت شناخت.56
برای تشکیل جوینت ونچر با حضور سرمایه گذار خارجی مجوزهای مختلفی از مقامات رسمی مورد نیاز است که عبارتند از موافقت اصولی اولیه از طرف مقامات صالح در رشته فعالیت مورد نظر، تائید مطالعات امکان سنجی57 توسط کمیته برنامه ریزی کشور، تصویب قرارداد جوینت ونچر و اساسنامه شرکت جوینت ونچر توسط وزارت تجارت خارجی و همکاریهای اقتصادی و درنهایت صدور مجوز سرمایه گذاری توسط اداره صنعت و تجارت.58
مهمترین مزیت مشارکت در مقابل سایر اشکال جوینت ونچر عبارت است از صرفه مالیاتی چه از لحاظ نرخ مالیات و چه از لحاظ نحوه محاسبه در حالی که عدم امکان حضور اشخاص حقوقی درمشارکت به عنوان مهمترین عیب آن محسوب می شود59.

ج- حقوق ایتالیا
درحقوق ایتالیا هیچ محدودیت خاصی بر سرمایه گذاری خارجی در جوینت ونچرها اعمال نمی شود و لزومی به اخذ مجوز یا ثبت سرمایه خارجی نیز وجود ندارد. تنها در برخی از رشته ها (مانند بیمه، بانک، مخابرات) برخی محدودیت ها بر سرمایه گذاری خصوصی به طور یکسان بر سرمایه گذاری خارجی وداخلی اعمال می گردد60.
فصل دوم- جایگاه، قالب و اقسام
با این پیش زمینه ابتدا نگاهی مختصر به حقوق سنتی ایران می اندازیم تا با بررسی برخی نهادهای حقوقی شناخته شده در حقوق ایران آنها را با نهاد جوینت ونچر به نحوی که در فوق معرفی شد مقایسه نمائیم و از این رهگذر با ویژگیهای جوینت ونچر بیشتر آشنا شویم و سپس قالبهایی را که در حقوق ایران وجود دارد و بعنوان ابزار جوینت ونچر ممکن است مورد استفاده قرار گیرد مطالعه می نمائیم.

دسته بندی : پایان نامه ها

پاسخ دهید